STL- Batar 78 Ton Tama Armazen MTCI

Dili- Hodi realize programa “Povu Kuda governu Sosa”, Ministeriu Turismu Komersiu no Industria (MTCI) liu husi emprezariu sira hahu ona sosa batar hamutuk toneladas 78 husi komunidade sira.
“AECM oficialmente hatama batar toneladas 78 iha armazen produto local Ministeriu Komersiu no Industria (MTCI), “ katak Prezidenti Assosiasaun Emprezariu Cinco de Maio (AECM), Leonardo Calistro da Silva.
Nia informa katak, ninia parte sosa produto hirak ne’e iha Distritu manatuto, Ainaro, same, Suai no Maliana. Silva hatutan, sosa produto local bazeia ba presu nebe MTCI determina tiha ona.
“ Ami pronto atu serbisu hamutuk ho governo par sosa produtu ne’ebe agrikultores sira koileta ona,’’ dehan Leonardo .
Tuir komunikadu ne’e, foin lalais ne’e, bainhira hasoru malu ho komprador produtu local husi Distritu 13 iha salaun enkontro MTCI, Ministro Gil da Costa Alves husu ba komprador sira atu fo no hatudu tabela folin ne’ebe determinado tiha ona ba agrikultor sira.
‘’ keta hanoin uluk para hetan lukru. Importante mak hetan uluk konfiansa hetan husi agrikultor sira no governo, ‘’ dehan Ministro Gil hanesan motivasaun ida husi governo atu bele hasa’eprodutividade agrikultor sira hodi hasa’e sira nia produsaun. Ho ida ne’e, nia dehan, neineik TL bele kore an husi depedensia ba produtu ai-han husi rai liur.
Molok hatama ba armazen MTCI, Komunikadu ne’e dehan produtu local hirak ne’e sei hetan tetu no sukat hosi oficiais Meteologia MTCI hodi hatene espesifikasaun hosi produtu local refere.*

PRESU PRODUTO LOKAL, NESESSIDADE BAZIKU, MATERIAL KONSTRUSAUN NO KOMBUSTIVEL IHA MERKADO TRADISIONAL, DISTRITO 13


Introdusaun

Presu merkadoria sai prekupasaun ba entidades hotu iha sociedade/Nasaun ida nia laran; Fluktuasaun presu la aveta deit ba povu ki’ik nebe moris iha risku ekonomia fraku, maibe iha mos impaktu ba pilares ekonomia hotu-hotu, liu-liu komersiante sira nivel alto nebe direitamente aktivo iha area komersiu externo/internasional. Fluktuasaun presu nebe la stavel bele kria inflasaun no hafraku ekonomia Mundo Global nian.

Nudar Nasaun foun, Timor Leste sei infrenta limitasaun oi-oin hodi responde nesessidade baziku no nesessidade seluk povu nian. Nasaun joven ida ne’e sei dependente ba Nasaun vizinos hodi importa produtos hirak nebe mak presiza atu konsumo iha rai laran. Ho dependensia ba sasan importasaun, ita mos sei la ses husi dependensia iha setor ekonomia jeralmente, no sei tuir kondisaun ekonomia rai seluk nebe sai parseiro hodi fornese produto nebe ita presija. Presu/folin sasan nebe ita konsumo laos tuir kondisaun merkado ita nian, maibe regula tuir kondisaun ekonomia rai seluk.

Ho razaun atu kontrola sasan folin no assesu informasaun kona-ba diferensa presu entre distrito, Diresaun Nasional Peskiza no Dezenvolvimento – MTCI, halo levantamento dadus iha teritorio Timor Leste tomak hodi publika no fornese informasaun ba komponentes hotu hodi bele assesu no akompanha fluktuasaun no diferensa presu iha merkado distrital.

Objetivu

Objetivu prinsipal programa levantamentu dadus ‘Presu Nesessidade baziku, Material konstrusaun, Kombustivel no Presu produto lokal iha merkado distrital mak hanesan;

1. Identifika presu sasan/produto nebe komunidade sira konsumo iha kada Distrito.

2. Atu hatene/Identifika diferensa presu entre Distrito.

3. Identifika presu produto lokal nebe agrikultor sira produs iha kada Distrito.

4. Kria baze dadus kona-ba presu nesessidade bazikos hodi bele akompanha fluktuasaun presu merkadoria.

5. Publika informasaun presu sasan nebe atual no akurado ba publiku liu husi media.

Targeto Programa

Aktividade levantamentu dadus presu iha Distrito 13 nebe organiza husi DNPD-MTCI, fokus liu ba Presu Produto lokal nebe fa’an iha Mercado sentral iha kada distrito. Dadus Presu produto alimentar, material konstrusaun no kombustivel ekipa survey rekolha dadus iha loja bot sira no estasaun kombustivel nebe fa’an iha sentru kapital distrito nian.


Kuadru Politika MTCI no Planu projetu ba orentasaun Objetivu











Diresaun Nasional Peskiza no Dezenvolvimentu(DNPD)-MTCI halao aprezentasaun ida konaba Kuadru Politika MTCI no Planu projetu ba orentasaun Objetivu, materia aprezentasaun ne’e husi Sr. Suroso (Asessor Industria) no Sr. Sri Widodo (Asessor Peskiza no Dezenvolvimentu) iha sede DNPD. aprezentasaun ne’e partisipa husi funsionarios, Director no Asessor DNPD. Ojetivu atu aumenta kapasidadi funsionarios nian hodi fo suporta ba planu no stratejia programa Diresaun no Ministeriu nian.