Timor Post - Foos MTCI Sirkula Estrada,

Governo Tengke Investiga Postu de Vendas

DILI-Ministeriu Tutismo Comercio Industria uza mekanismu tomak atu hadia sistema faan foos subsidi governo ba povu maibe vendedor kontinua halo manipulasaun hodi distribui foos husi postu de vendas ba faan iha Estrada ninin ho folin karun.

Francisco ati loe nudar povu kbiit laek husu ba governo liu-liu MTCI atu kria ekipa ruma hodi halo investigasaun profunda ba postu faan foos iha TL tomak.

Nia dehan maske distribuisaun foos husi armazen ba iha fatin postu foos maibe povu nafatin la asesu foos subsidi signifika katak iha buat ruma la-loós iha proseu distribuisaun ne’e.

“Ami husu governo atu kria lalais ekipa ida hodi investiga MTCI no postu de vendes,” dehan nia ba timor post, iha merkadu comoero, sabadu(11/09).

Entertantu merita alves ezije ba governo atu hapara lalais atividade distribuisaun foos baratu ba iha postu de verndas tamba fatin barak maka manipula folin foos. Tuir nia, realidade distribuisaun foos baratu husi armazen governo kontinua lao maibe povu la-asesu foos iha pontu de vendas tanba foos barak liu sirkula iha Estrada ninin ho folin karun.

“ governo tengke hapara lalais distribuisaun foos ba Pontus de vendas tanba realidade akontese nakonu ho manipulasaun,” katak nia ba diariu ne’e iha delta.

Nia haktuir dala barak sira ba iha fatin faan foos atu asesu ba sosa foos, maibe maske governo gfoin maka halo distribuisaun loron ida depois sira a maibe postu de vendas hirak ne’e mamuk, no realidade hatudu iha Estrada maka nakonu.

Folin foos nebe sira asesu ba kilograma 25 balun faan hjo $ 15 balun faan $ 14 tuir gostu negosiante idak-idak nian.

Konsumedir Maria Fatima hateten, folin foos nebe ho marka MTCI ho Kg 25 faan ho folin $ 15 enkuantu Kg 35 ho folin $ 17.

“ iha ne’e semana ida ba kotuk ne’e semana ida ba kotuk ne’e hau mai sosa foos ho marka MTCI Kg 25 faan ho presu $ 13 maibe agora foos nia folin sae ho presu $ 15 no Kg 35 ho folin nebe uluk $ 14 maibe agora sae ba folin $ 17 “dehan nia.

Maria hatete, dala ruma vended or sira halo manipulasaun ba folin foos relasi ona ho loron boot idul fitri husi komunidade musulmanu sira nian ne’ebe monu iha loron 10 fulan setembru 2010.

Iha fatin la hanesan filismina Pereira nudar konsumidor afirma foos ne’ebe ho marka MTCI agora dadauk la dun sirkula iha capital Dili tanba vendedor sira halo manipulasaun makas.

Nia husun PNTL atu halo servisu hanesan uluk hodi prende vendedor ne’ebe gosta halo manobras ba folin foos.

Entertantu vendedor foos MTCI ne’ebe lakohi publika nia naran ba diariu ne’e hateten, razaun sira hasae folin foos ne’e tanba sosa tutan husi ema altura foos iha stok mamuk relasiona Idul Fitri nian.

ami hanesan vendedor laos halo manipula ba folin foos maibe tanba foos iha stok mos mamuk dadauk ona tanba ami mos tenke faan hanesan ne’e, dehan fonts ne’e. (agapito dos santos/Imelda mota).

DIARIO - MS ho MTCI Sei Kontrola Sasan Iha Kapital Dili La Kumpri, Multa U$ 500

Xefi Gabinete Vigilansia Sanitaria Ministeriu da Saude Augustu Tolan ba journal Nacional Diario iha nia kna’ar fatin MS Caicoli Dili, Tersa (8/9) katak, sira nia kna’ar ho responsabilidade iha Gabinete vigilansia sanitaria iha Ministeriu da Saude hahu estabelese servisu ne’e iha tinan 2007 hodi kontrola produtus ne’ebe maka iha relasaun ho aihan ho produtus saude publiku ninia inklui kontrola hahan ne’ebe iha lojas ho restorante hirak ne’ebe iha capital Dili laran.

“Ami hala’o servisu hare hosi fisikamente hanesan iha parte ida ita hare prazu ne’ebe maka sira hakerek iha sasan sira nia kulit ou leten hanesan supermie, Ikan Lata sira seluk ami hare sira nia prazu liu ona ami foti inklui plastika ne’ebe falun hahan ou lata sira ne’ebe maka iha ami kontrola hotu hodi hare balun kondisaun ladiak ami foti hodi ba destroi iha fatin area Tibar ne’ebe,” katak Agustu Tolan Xefi Gabinete Vigilansia Sanitaria MS.

Tuir xefi Gabinete Vigilangia Sanitaria MS Augustu Tolan ne’e katak, durante ne’e Ministeriu da Saude ho Ministeriu Turismo Comercio e Industria servisu hamutuk fo ona multa ba Impresario hanesan iha Lojas balun tamba la kumpri ordem regulamento ne’ebe estadu hatun, maibe sira sei hala’o fisikamente hodi hatene klaru liu tan presija Laboratorium ne’ebe tengki halo duni iha Timor. Tamba durante iha kazu sira sei refere ba liur nune’e presija tempo ho pasiensia ho informasaun ne’ebe mai husi ne’ebe hodi despaisu sasan ba.

Augustu Tolan realsa sasan sira ne’ebe presija iha Laboratorium ne’e iha buat oin barak hanesan alcohol, fos no hahan ne’ebe pronto ita han ona mos tengki prejisa kualidade ho ida ne’e Timor presija halo laboratorium hodi halo kontrola sasan no identifika ho regular ho rutina nune’e Ministeriu da Saude sei esforsu an hodi hari’I laboratorium iha Timor.

“Ministeriu da Saude hari’I ona uma ida halo laboratorium ne’e maibe ho limitasaun orsamento ho rekursus humanus nune’e sedauk funsiona maibe MS sei esforsu an nafatin hodi bele prence fatin ne’e ho ekipamentus ne’ebe maka iha hodi hala’o servisu ne’e diak liutan” nia dehan.

Augusto haktuir katak,sistema kontrola sasan iha terenu maka husi gabinete vigilansia sanitaria MS tun ba maka hetan husi Ministeriu Rua ne’e labele husu hotu multa maibe liu husi mekanismu MTCI maka aplika multa ba sira tamba iha relasaun ho orsamento ministerio Rua labele hotu-hotu husu osan maibe husi parte MTCI deit maka husu osan.

“Durante ne’e sasan sira ne’ebe sira husi parte Gabinete Vigilansia Sanitaria identifika ona sasan liu prazu iha lojas balun iha capital hanesan Supermie, Ikan Lata iha Loja balun hosi Singapura, Australia, Indonesia no mos Xina sira nian maibe Xina sira balun ami fo depresaun ba sira tamba balun iha licensa ba negosiu seluk hanesan fa’an Ropa,maibe iha ne’eba sira kahor fali ho hahan ninia tamba ne’e ami fo hanoin ba sira regra la tuir nafatin sira multa kada kompanhia ida sei Multa ho orsamento U$ 500 hodi autoriza transporte ba halo destroi iha fatin area Tibar,” tenik Augusto Tolan.

DIARIO - PRESIDENTE RAMOS HORTA : “Empresario Manobra Folin Fos MTCI”

Presidente Republika (PR) José Ramos Horta hateten katak, fos Guverno ho marka MTCI (Ministerio Turismo Comercio e Industria), ne’ebé folin karun iha Merkadoria, Laos falhansu hosi Guverno maibe Empresario sira mak halo manobra para bele hetan lukru.

“Fós ne’e karun, falhansu ne’e laos Ministerio nian, maibe Empresario sira mak manobra folin atu manan,” tenik Xefi Estado foin lalais iha, Audian, Dili.

Tuir PR Horta, Guverno iha nia komitmentu diak teb-tebes atu fan fós ba povo ho preco $12 Kada sakas, maibe Empresario sira mak malandru, tamba sosa tia hodi fan fali liu hosi presu nebe estabelese.

Nia husu ba Empresario sira keta halimar demais ho folin fos ninian, selae povo ain tanan sira mak sofre nafatin. Entretantu, iha observasaun ne’ebe jornalista Diario ne’e halao iha terrenu hatudu katak, fos MTCI laos ona tuir folin $12 ke Governo estabelese, maibe $15 to’o $16.